En Yakın Yetkili Servis
En Yakın Servisler

Yetkili servis mi özel servis mi? Garanti ve yasal farklar

Garantideki cihazda özel servisin riski, yetkili servisin yasal yükümlülükleri, kombide ilk çalıştırma ve gerçek yetkili servisi tanımanın yolları.

Yayın: Güncellendi: 7 dk okuma

Mutfakta bulaşık makinesinin önünde kutusundan yedek parça çıkaran servis teknisyeni

Cihazınız garanti süresindeyse arızayı markanın yetkili servisine yaptırın. Kombide ve beyaz eşyada yasal garanti en az iki yıldır ve ücretsiz onarım hakkınızı üreticinin servis ağı üzerinden kullanırsınız. Bu sürede başka birinin açtığı bir cihazda üretici, arızayı kılavuza aykırı kullanım sayıp ücretsiz onarımı reddedebilir. Garanti bittiyse durum değişir: özel servis de yasal yükümlülükleri olan bir işletmedir ve bazı durumlarda makul bir seçenektir.

Mevzuat iki tür servis tanır. Yetkili servis, üreticinin ya da ithalatçının montaj, bakım ve onarım için yetki verdiği işletmedir ve verdiği hizmetten üreticiyle birlikte sorumludur. Özel servis hiçbir markaya bağlı olmadan çalışır. 2022'den beri reklamında, internet sitesinde ve diğer tüm mecralarda "özel servis" ifadesini kolayca görülecek biçimde kullanmak zorundadır.

Garantideki cihaza özel servis bakarsa garanti bozulur mu?

Mevzuatta "özel servis müdahalesi garantiyi bozar" diye tek cümlelik bir hüküm yok. Belirleyici olan, Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 11. maddesi: tanıtma ve kullanma kılavuzuna aykırı kullanımdan doğan arızalarda ücretsiz onarım hakkı ve onun ardından gelen değişim, iade gibi haklar uygulanmaz. Garanti belgesinde kullanım hatalarına ilişkin bilgi bulunmak zorunda ve birçok üretici yetkisiz kişilerin müdahalesini bu hatalar arasında sayar. Bosch Termoteknik de servis sayfasında, garanti süresinde yetkili olmayan servislerin yaptığı müdahalelerin garanti dışı sayılabileceğini açıkça belirtiyor.

Uygulamada şöyle olur. Kombiniz 14 aylık, sıcak su gelmiyor. Tanıdık bir usta kapağı açıp bir parça değiştiriyor, bir ay sonra aynı arıza geri dönüyor ve yetkili servisi çağırıyorsunuz. Servis müdahale izi görürse onarımı ücretli yapmayı teklif edebilir. Bu kararın yazılı olması gerekir: yönetmelik, kullanım hatasının yetkili servisin azami tamir süresi içinde düzenleyeceği bir raporla tespit edilmesini ve raporun bir nüshasının size verilmesini şart koşuyor. Rapora katılmıyorsanız tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurup bilirkişi incelemesi isteyebilirsiniz.

Yani özel servis çağırmak garantiyi kendiliğinden silmez. Ama arıza o müdahaleyle ilişkilendirilirse ücretsiz onarımı kaybetme ve bunu tartışmak zorunda kalma riski size geçer. Garantinin bitmesine birkaç ay kalmış bir cihazda bu riski almaya değmez.

Yetkili servis ile özel servis arasındaki yasal farklar

Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nin bazı hükümleri yalnızca yetkili servisi bağlar, bazıları ise her iki servis türünü. Özel servisin hiçbir kurala tabi olmadığı düşüncesi doğru değil.

Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'ne göre servis türlerinin yükümlülükleri
YükümlülükYetkili servisÖzel servis
Garanti süresinde nakliye, kargo, ulaşım gibi ücret istememek (madde 10)VarYok
Azami tamir süresine uymak: kombi, çamaşır ve bulaşık makinesinde 20 iş günü (madde 10)VarYok
Değiştirilen parçayı garantide size göstermek, garanti dışında iade etmek (madde 13)VarYok
Teslim belgesi ve servis fişi vermek; fişte yapılan işlemi ve ücreti yazmak (madde 11)VarVar
Yedek parça fiyat listesini asmak ya da göstermek (madde 12)VarVar
Garanti dışı onarımdan sonra bir yıl içinde aynı arıza çıkarsa ücret almamak (madde 10)VarVar
Garanti dışında değiştirilen ya da satılan parçaya en az altı ay garanti vermek (madde 10)VarVar

Tablodaki ortak yükümlülüklerin işe yaraması için elinizde servis fişi olması gerekir. Fiş almadığınız bir onarımda "aynı arıza tekrarladı" demek zorlaşır.

Garantide yetkili servisten isteyebilecekleriniz

Garanti süresi cihazın size teslim edildiği gün başlar ve tamirde geçen süre bu süreye eklenir. Garantideki bir arıza, cihazın yetkili servise ya da satıcıya tesliminden itibaren 10 iş günü içinde giderilemezse üretici, onarım bitene kadar benzer özellikte bir cihazı kullanımınıza vermek zorundadır. Onarım azami süreyi aşarsa ya da onarılan cihaz garanti süresinde yeniden arızalanırsa değişim, bedel iadesi veya indirim isteyebilirsiniz. Satıcı bu talebi reddedemez.

Üreticinin sorumluluğu garantiyle de bitmez. Kombi, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi için yönetmelikte belirlenen kullanım ömrü 10 yıl. Üretici bu süre boyunca bakım ve onarım hizmeti sunmak zorunda ve yedek parça satışından kaçınamaz. Bunun için Ticaret Bakanlığı'ndan iki yıl geçerli "satış sonrası hizmet yeterlilik belgesi" alan da servis değil, üretici ya da ithalatçıdır. Yönetmelik servis ağına da alt sınır koyuyor: kombide yedi coğrafi bölgede toplam en az 20, beyaz eşyada her bölgede en az 5 olmak üzere toplam en az 60 yetkili servis.

Kombide yetkili servisin ayrı bir yeri var

Kombi gazla çalışır ve daha ilk günden üç ayrı taraf işin içindedir. Tesisat projesini ve montajı gaz dağıtım şirketinin sertifikalı firması yapar. Gazı, tesisatı yerinde kontrol ettikten sonra bölgenizdeki dağıtım şirketi açar ve bunu bir belgeyle kayda geçirir. Kombiyi ilk kez çalıştırmak ise markanın yetkili servisinin işidir.

Bu ilk çalıştırmanın da koşulları var. Bosch, ücretsiz ilk çalıştırma için kombinin montaj kılavuzuna ve bölgedeki gaz şirketinin şartlarına uygun takılmış olmasını, gaz şirketinin verdiği gaz açma ya da uygunluk belgesinin hazır olmasını şart koşuyor. Koşullar sağlanmazsa servis işlemi yapmıyor ve her gelişinde ücret isteyebiliyor. Kendi markanızın kılavuzunda ilk çalıştırmayla ilgili bölümü okuyun.

Arıza döneminde de gaz tarafı ayrı düşünülmeli. Gaz valfine, brülöre ya da baca bağlantısına yapılan hatalı bir müdahalenin sonucu yalnızca bozuk bir kombi değil, gaz kaçağı ya da karbonmonoksit olabilir. Bu yüzden garantisi bitmiş bir kombide bile gazla ilgili işleri yetkili servise bırakmak daha doğru. Gaz kokusu alırsanız kombiye, prizlere ve elektrik düğmelerine dokunmayın; pencereleri açıp evden çıkın ve 187 Doğalgaz Acil'i arayın.

Ekranda bir kod varsa servisi aramadan önce ne anlama geldiğine kombi arıza kodları sayfasından bakabilirsiniz. Düşük su basıncı gibi bazı uyarıları kılavuzda anlatıldığı şekilde siz giderebilirsiniz; kapak açmayı gerektiren hiçbir işi kendiniz yapmayın.

Bir servisin gerçekten yetkili olduğu nasıl anlaşılır

Arama motoruna "marka adı yetkili servis" yazdığınızda en üstte çıkan ilan markanın servisi olmayabilir. Ticaret Bakanlığı, bazı işletmelerin arama sonuçlarında üst sıralara çıkıp üretici logolarını izinsiz kullandığını ve kendini yetkili servis gibi tanıttığını açıklıyor. Kontrol için şu sırayı izleyin:

  1. Cihazın etiketinden ya da garanti belgesinden markayı ve üretici veya ithalatçı firmayı öğrenin.
  2. Markanın resmi internet sitesindeki servis listesine bakın. Üretici, sitesinde tüm yetkili servislerin güncel iletişim bilgilerini yayımlamak zorunda.
  3. Ticaret Bakanlığı'nın Servis Bilgi Sistemi'nde (SERBİS) marka, il ve ilçe seçerek sorgulayın. Üreticiler yetkili servislerini 30 gün içinde bu sisteme girmek ve değişiklikleri güncellemek zorunda.
  4. Hâlâ emin değilseniz markanın çağrı merkezini arayıp servis kaydını oradan açtırın ve kayıt numarasını not edin.

Bu sitedeki şube bilgileri de markaların resmi sitelerindeki yetkili servis listelerinden derleniyor. Arçelik yetkili servisleri ya da Vaillant yetkili servisleri gibi marka sayfalarında çağrı merkezi numarası da yer alıyor, konumunuza en yakın şubeyi yakınımdaki servisler sayfasında görebilirsiniz. Listeler zaman zaman değiştiği için randevudan önce markanın kendi kaynağından bir kez daha teyit etmek iyi bir alışkanlık.

Sahte yetkili servisi ele veren işaretler

  • İlanda ya da sitede marka logosu var ama şirket unvanı ve açık adres yok, adres de markanın listesinde geçmiyor.
  • İlandaki telefon numarası, markanın sitesindeki çağrı merkezi ya da şube numaralarından hiçbiriyle eşleşmiyor.
  • İşletme ne markanın listesinde ne de SERBİS'te yer alıyor ve "özel servis" yazmıyor. Bu kanuna da aykırı.
  • Cihazı görmeden kimlik ya da başka kişisel bilgiler isteniyor.

Bakanlık bu tür işletmeleri denetleyip idari para cezası uyguladığını, suç unsuru görülen durumlarda savcılığa bildirdiğini açıklıyor. Karşılaştığınız ilanı CİMER ya da Bakanlığın internet sitesi üzerinden bildirebilirsiniz.

Garantisi bitmiş cihazda özel servis ne zaman makul

Garanti bittikten sonra seçim gerçekten sizin. Yetkili servisin artısı orijinal parça ve modele özel teknik bilgi. Ücret ve randevu süresi ise servisten servise değişir ve karşılaştırmak serbest. Özel servisin mantıklı olabileceği birkaç durum:

  • Cihaz 10 yaşını geçti. Üreticinin hizmet verme yükümlülüğü kullanım ömrüyle sınırlı ve eski modellerde parça bulunamayabilir. Bu noktada işi muadil parçayla çözebilen bir usta tek seçenek olabilir.
  • Arıza basit ve mekanik: tıkanmış bir pompa filtresi, yırtılmış bir kapı körüğü, gevşemiş bir hortum. Gaz tarafındaki işler bu listeye girmez.
  • Yetkili servis teklifini aldınız ve onarımın cihazın değerine yakın olduğunu gördünüz; ikinci bir görüş istiyorsunuz.

Bir yanılgıyı da düzeltelim: "Bölgenize servisimiz yok" cevabı yasal olarak yeterli değil. Bulunduğunuz yerde yetkili servis yoksa hizmetten size en yakın yetkili servis sorumludur. Kullanım ömrü dolmamış bir cihaz için üretici bakım ve onarım hizmeti sunmazsa, 6502 sayılı Kanun'un 58. maddesi zararınızın tazminini isteme hakkı veriyor.

Özel servisle çalışırken de tablodaki ortak haklarınız geçerli. İş bittiğinde ustadan mutlaka yapılan işlemi, değişen parçayı ve ücreti gösteren bir servis fişi isteyin. Yeni bir kombi ya da beyaz eşya bakıyorsanız kombi ve klima yetkili servisleri ile elektronik ev aletleri yetkili servisleri listelerinden markanın bölgenizdeki ağına önceden göz atabilirsiniz.

Servisi aramadan önce hazırlayın

Hangi servisi seçerseniz seçin, telefonda şu bilgiler sorulacak ve hepsi işinizi hızlandırır:

  • Garanti belgesi ya da fatura. Teslim tarihi garanti süresinin başlangıcıdır.
  • Cihaz etiketindeki model ve seri numarası.
  • Ekrandaki hata kodu; kombide ayrıca manometrenin gösterdiği basınç.
  • Arızayı ne zaman bildirdiğiniz.

Son madde küçük görünse de önemli. Garantideki bir cihazda azami tamir süresi, arızayı yetkili servise ya da satıcıya bildirdiğiniz gün başlar. Bildirimi telefon, e-posta ya da taahhütlü mektupla yapabilirsiniz, ama anlaşmazlık çıkarsa bildirimi ispat etmek size düşer. Bu yüzden çağrı merkezinin verdiği kayıt numarasını saklayın, e-postayla bildirdiyseniz gönderdiğiniz e-postayı silmeyin.

Servis gelene kadar su kaçağı varsa cihazın vanasını kapatın, elektrikli bir cihazda fişi çekin. Kapağı açmayın, iç aksama dokunmayın: hem güvenliğiniz için hem de servis geldiğinde müdahale tartışması yaşanmasın diye.

Diğer yazılar

Arızanız için doğru adresi arıyorsanız